Hiểu nguyên lý
Phần lớn hỏng hóc trên xe không xảy ra đột ngột. Lốp non hơi dần, bóng đèn phanh cháy mà bạn không hề biết, bình nước rửa kính cạn đúng hôm trời mưa, hay một vết dầu nhỏ dưới chỗ đỗ to dần lên qua từng tuần. Nếu nhìn thấy sớm, việc xử lý thường rẻ và đơn giản; để lâu, chúng có thể khiến xe chết máy giữa đường hoặc bị phạt vì đèn hỏng.
Thói quen kiểm tra 5 phút mỗi tuần không cần dụng cụ đặc biệt và không cần hiểu sâu về máy móc. Bạn chỉ dùng mắt, tay và một chút chú ý: đi một vòng quanh xe, bật đèn thử, mở capo xem bình nước rửa kính, và cúi nhìn mặt đất chỗ xe vừa đỗ qua đêm. Chọn một thời điểm cố định, ví dụ sáng thứ Bảy trước khi đi chơi, để dễ nhớ.
Bài này là bản "lướt nhanh". Mỗi mục có bài chi tiết riêng: lốp (B4), dầu máy (B2), nước làm mát (B3), ắc quy (B5), gạt mưa và nước rửa kính (B6). Khi thấy điều gì bất thường, bạn mở bài tương ứng để biết cần làm gì tiếp.
Các bước
- Đi một vòng nhìn bốn bánhĐỗ xe chỗ bằng phẳng, đi một vòng và nhìn từng lốp từ phía trước: bánh nào trông xẹp hơn, phình ra ở chân lốp? Nhìn kỹ hông lốp xem có vết rách, phồng (u lồi) hay đinh, ốc găm vào mặt gai không. Nếu nghi non hơi, đo áp suất theo bài B4 thay vì đoán bằng mắt.
- Xem nhanh độ mòn gai lốpNgồi xuống cạnh bánh trước, nhìn vào rãnh gai. Trong rãnh có những gờ nhỏ nhô lên gọi là vạch chỉ báo mòn (TWI). Nếu mặt gai đã gần ngang bằng các gờ này, lốp sắp hết hạn dùng. Gai mòn lệch hẳn một bên mép cũng là dấu hiệu cần cân chỉnh, nên ghi lại để hỏi gara.
- Thử toàn bộ đèn ngoài xeBật khoá điện, bật đèn cốt, đèn pha, xi nhan trái phải và đèn cảnh báo nguy hiểm, rồi đi vòng xem từng đèn. Đèn phanh cần người đạp phanh giúp, hoặc lùi sát tường / cửa kính vào buổi tối để nhìn ánh phản chiếu. Đừng quên đèn soi biển số. Xi nhan nháy nhanh bất thường thường là có một bóng bị cháy.
- Mở capo, xem bình nước rửa kínhKéo chốt mở capo trong khoang lái, ra trước đầu xe gạt lẫy phụ và chống capo cho chắc. Bình nước rửa kính thường có nắp in hình kính chắn gió và tia nước. Nếu thấy gần cạn thì châm thêm dung dịch rửa kính (cách làm ở bài B6). Tiện thì liếc qua mức nước làm mát trên bình phụ khi máy đang nguội. Chỉ mở nắp bình nước làm mát hoặc két nước khi máy đã nguội hẳn. Máy nóng thì chỉ nhìn mức qua thành bình, không vặn nắp.
- Nhìn mặt đất chỗ xe đỗ qua đêmKhi lùi xe ra, nhìn chỗ vừa đỗ. Vài giọt nước trong, không mùi dưới khoang lái sau khi bật điều hoà là bình thường. Vết xanh lá, hồng hoặc cam có mùi ngọt thường là nước làm mát. Vết nâu đến đen, nhờn là dầu máy. Vết đỏ có thể là dầu hộp số tự động hoặc trợ lực lái. Chất lỏng vàng nhạt, trơn gần bánh xe có thể là dầu phanh. Trên mô hình xe được nâng để nhìn rõ. Ngoài đời chỉ nhìn từ bên ngoài, không chui xuống gầm xe khi chỉ có kích theo xe đỡ.
- Liếc lưỡi gạt mưa và taplo khi nổ máyLật nhẹ lưỡi gạt mưa xem cao su có nứt, rách hay cứng không. Sau đó vào xe, nổ máy và để ý taplo: các đèn báo sáng lên khi bật khoá rồi tắt dần sau khi nổ máy là bình thường. Đèn nào còn sáng sau vài giây, đặc biệt đèn đỏ, hãy tra ý nghĩa trước khi lăn bánh.
Dấu hiệu nhận biết
- Một bánh trông xẹp hơn các bánh còn lại, hoặc xe hơi kéo lệch về một bên khi chạy thẳng
- Người đi sau nháy đèn hoặc nhắc bạn đèn phanh / đèn hậu không sáng
- Bật phun nước rửa kính mà không ra nước, hoặc chỉ ra rất ít
- Có vết ướt hoặc vệt màu trên nền chỗ xe đỗ qua đêm
- Ngửi thấy mùi ngọt hắc (nước làm mát) hoặc mùi dầu khét quanh đầu xe
Khi nào tự xử lý, khi nào ra gara?
Kiểm tra nhanh
Kiến thức tham khảo, không thay thế kiểm tra của kỹ thuật viên. Mô hình 3D minh hoạ một chiếc xe điển hình, vị trí chi tiết trên xe của bạn có thể khác — xem sổ hướng dẫn sử dụng. Nguồn: Michelin — Tire pressure: when and how to check · Pirelli — How to read your tyre markings (TWI) · VnExpress — Hỏng hóc của hệ thống làm mát · oto.com.vn — Thay cần gạt nước với các thao tác đơn giản