Hiểu nguyên lý
Khi xe đứng yên ở số 1, bánh xe đang giữ trục sơ cấp đứng im, còn động cơ quay khoảng 800 vòng/phút. Nhả côn là nối hai thứ này lại. Nếu nhả quá nhanh, đĩa côn dính chặt ngay lập tức và bánh xe chưa kịp lăn sẽ ghì động cơ xuống dưới mức nó tự duy trì được: xe giật một cái rồi chết máy. Trên mô phỏng của Carmi, đây chính là tình huống báo chết máy khi côn ăn mạnh mà vòng tua tụt quá thấp.
Điểm ăn côn (điểm tiếp) là chỗ đĩa côn bắt đầu chạm và truyền lực: vòng tua hơi tụt, đầu xe khẽ nhún. Trên mô phỏng, vùng này nằm khoảng 35–65% hành trình bàn đạp; xe thật mỗi chiếc một khác và côn mòn thì điểm ăn dời cao dần. Bí quyết là nhả nhanh tới gần điểm ăn, dừng lại một nhịp ở đó cho xe bắt đầu lăn, rồi mới nhả tiếp từ từ đến hết, đồng thời thêm ga nhẹ.
Đường bằng, xe nhẹ có thể đi được chỉ với ga không tải nếu nhả thật chậm qua điểm ăn. Nhiều tài liệu hướng dẫn mớm ga khoảng 1.500–2.000 vòng/phút trước khi nhả côn; ga quá cao cũng không tốt vì đĩa côn trượt lâu ở vòng tua lớn, nóng và mòn nhanh. Mục tiêu là thời gian bán côn ngắn nhất có thể, chỉ vài giây. Hãy tập ở bãi rộng, vắng người trước khi ra đường.
Các bước
- Chuẩn bị trước khi khởi hànhChỉnh ghế để đạp hết côn mà chân vẫn hơi chùng. Chân phải đạp phanh, chân trái đạp hết côn, cần số ở N. Kiểm tra phanh tay đang kéo nếu đỗ trên dốc. Xe số sàn thường yêu cầu đạp côn mới cho nổ máy. Tập ở bãi rộng, vắng người và xe. Không tập khởi hành ở nơi có trẻ em hoặc sát xe khác.
- Đạp hết côn, vào số 1Đạp côn sát sàn, gạt cần số vào số 1. Trên mô hình, đĩa côn tách khỏi bánh đà, ống gài đồng tốc 1–2 khoá bánh răng số 1 vào trục thứ cấp. Nếu gài khó, nhả côn một chút rồi đạp lại hết và gài lại, đừng cố ép.
- Tìm điểm ăn cônChân phải chuyển sang ga, mớm ga nhẹ. Nhả côn từ từ cho tới khi nghe tiếng máy hơi trầm xuống và đầu xe khẽ nhún: đó là điểm ăn. Trên mô hình, đĩa côn bắt đầu đổi màu vì trượt, trục sơ cấp bắt đầu kéo bánh xe.
- Giữ một nhịp rồi nhả tiếpỞ điểm ăn, giữ chân côn yên một nhịp cho xe bắt đầu lăn, nhả phanh tay nếu đang kéo. Khi xe đã lăn đều, nhả tiếp côn từ từ tới hết và thêm ga nhẹ. Toàn bộ thời gian bán côn chỉ nên vài giây.
- Hiểu vì sao bị chết máyTrên mô phỏng, thử nhả côn thật nhanh khi đang ở số 1 và không tải: côn dính ngay, bánh xe đứng yên ghì động cơ, vòng tua tụt và máy tắt. Sau đó làm lại chậm qua điểm ăn để thấy khác biệt. Lực đi từ động cơ qua số 1, vi sai tới bánh xe.
- Nếu bị chết máy thì làm gìĐừng hoảng. Đạp phanh giữ xe, đạp hết côn, về N, bật đèn khẩn cấp nếu đang ở giữa đường. Nổ máy lại, vào số 1 và khởi hành lại chậm hơn. Chết máy vài lần khi tập không làm hỏng xe, nhưng nhả côn giật mạnh thường xuyên làm mòn hệ truyền động.
- Kiểm tra vòng tua khi tậpNhìn đồng hồ vòng tua: không tải khoảng 800 vòng/phút. Khi nhả côn, kim tụt nhẹ là bình thường; tụt sâu xuống gần 500 là sắp chết máy, hãy dừng nhả côn hoặc thêm chút ga. Nếu kim vọt lên quá cao mà xe chưa đi, bạn đang thừa ga và côn trượt lâu.
Dấu hiệu nhận biết
- Xe giật mạnh một cái rồi tắt máy ngay khi nhả côn
- Xe lăn được nhưng giật cục, đầu xe nhún liên tục
- Vòng tua vọt cao, máy gầm to mà xe đi chậm, có mùi khét
- Phải thả côn gần hết mới thấy xe nhúc nhích (điểm ăn côn cao bất thường)
Khi nào tự xử lý, khi nào ra gara?
Kiểm tra nhanh
Kiến thức tham khảo, không thay thế kiểm tra của kỹ thuật viên. Mô hình 3D minh hoạ một chiếc xe điển hình, vị trí chi tiết trên xe của bạn có thể khác — xem sổ hướng dẫn sử dụng. Nguồn: 7 điều cần ghi nhớ để lái xe số sàn mượt mà, hiệu quả (oto.com.vn) · 6 thói quen không tốt của 'tài mới' khi lái xe số sàn (Thanh Niên)