Đăng nhậpLái thử miễn phí
Đang dựng mô hình 3D…
0 Sổ tay
Bài D15 · Chỉ để hiểu — ra gara · 8 phút

Dấu hiệu mòn côn, hỏng bi tê, mòn đồng tốc

Bước 1/7
Đĩa côn mòn: trượt côn

Nhìn đĩa côn giữa bánh đà và mâm ép. Khi lớp ma sát mỏng đi, mâm ép không còn kẹp chặt, đĩa trượt ngay cả khi bạn đã nhả hết côn. Trên mô phỏng, đó là lúc đĩa côn đổi màu nóng dù chân đã rời bàn đạp.

Sổ tay bài D15

Dấu hiệu mòn côn, hỏng bi tê, mòn đồng tốc

Nhận biết trượt côn, tiếng rít bi tê, vào số rè do đồng tốc mòn hay côn cắt không hết, và vì sao những lỗi này phải ra gara.

Chỉ để hiểu — ra gara 8 phút Bản nháp — chờ kỹ thuật viên duyệt

Hiểu nguyên lý

Ly hợp và hộp số sàn hỏng thường không đột ngột mà có dấu hiệu báo trước. Ba nhóm hay gặp nhất là: đĩa côn mòn (trượt côn), bi tê khô hoặc mòn, và côn cắt không hết hoặc đồng tốc mòn (vào số rè). Hiểu bộ phận nào gây ra triệu chứng nào giúp bạn mô tả đúng cho thợ, tránh bị chẩn đoán mơ hồ và biết việc nào cần làm sớm.

Trượt côn: lớp ma sát của đĩa côn mỏng dần nên lò xo đĩa không còn kẹp đủ chặt. Dấu hiệu là vòng tua tăng mà xe không tăng tốc tương ứng, rõ nhất khi leo dốc, chở nặng hoặc ở số cao; điểm ăn côn dời lên cao; có mùi khét. Để lâu, xe có thể không đi được nữa và phải gọi cứu hộ. Bi tê: tiếng rít, lạo xạo hoặc ù khi đạp côn, nhả côn thì hết, vì bi tê chỉ quay khi bị ép vào lò xo đĩa.

Vào số rè hoặc khó vào số có hai hướng. Nếu rè ở hầu hết các số dù đã đạp hết côn, nghi côn cắt không hết: hành trình chết của bàn đạp quá lớn, thiếu dầu côn ở hệ thuỷ lực, cáp côn giãn. Nếu chỉ rè ở một số cụ thể (hay gặp số 2 hoặc 3) khi sang số nhanh, nghi vòng đồng tốc của số đó đã mòn. Ngoài ra có tiếng ồn ở số N khi nhả côn (vòng bi trong hộp số), số tự nhảy ra N, dầu hộp số rỉ. Tất cả đều cần gara kiểm tra; chủ xe không tự chỉnh côn, tháo hộp số hay đổ thêm dầu không đúng loại.

Các bước

  1. Đĩa côn mòn: trượt cônNhìn đĩa côn giữa bánh đà và mâm ép. Khi lớp ma sát mỏng đi, mâm ép không còn kẹp chặt, đĩa trượt ngay cả khi bạn đã nhả hết côn. Trên mô phỏng, đó là lúc đĩa côn đổi màu nóng dù chân đã rời bàn đạp.
  2. Tự nhận biết trượt côn khi láiTrên đường vắng, ở số 3 hoặc 4 tốc độ vừa, đạp ga dứt khoát (không cần đạp hết). Nếu kim vòng tua vọt lên mà tốc độ tăng chậm hẳn, có thể côn đang trượt. Ghi lại hoàn cảnh để kể cho thợ. Không lặp lại nhiều lần vì càng làm côn nóng. Chỉ quan sát khi đường vắng, an toàn, đúng tốc độ cho phép. Không thử khi xe chở nặng hay leo dốc dài.
  3. Bi tê: tiếng kêu khi đạp cônBi tê chỉ quay khi bị càng cắt côn đẩy vào lò xo đĩa, tức là khi bạn đạp côn. Nếu nổ máy ở N, nghe tiếng rít hoặc lạo xạo lúc đạp côn và hết khi nhả, khả năng cao là bi tê. Kể cho thợ chính xác như vậy.
  4. Côn cắt không hếtĐạp hết côn mà đĩa vẫn còn bị kéo theo động cơ thì trục sơ cấp vẫn quay, vào số nào cũng rè hoặc khó vào, nhất là số 1 và số lùi khi xe đứng yên. Nguyên nhân có thể ở cơ cấu điều khiển côn (dây côn, dầu côn, hành trình bàn đạp), cần gara kiểm tra và chỉnh.
  5. Đồng tốc mònNếu côn cắt tốt mà chỉ một số hay rè (ví dụ số 2 khi sang nhanh), vòng đồng tốc của số đó có thể đã mòn và không làm khớp tốc độ kịp. Sang số chậm hơn sẽ đỡ, nhưng lỗi không tự hết. Ra gara kiểm tra hộp số.
  6. Kiểm tra vết dầu dưới hộp sốHộp số sàn không tự tiêu hao dầu: thiếu dầu nghĩa là có rò rỉ. Sau khi đỗ qua đêm trên nền sạch, nhìn dưới vị trí hộp số xem có vệt dầu không. Chụp ảnh, ghi màu và báo gara. Việc kiểm tra và châm dầu hộp số để gara làm. Không chui vào gầm khi xe chỉ được đỡ bằng kích.
  7. Ghi lại triệu chứng trước khi ra garaGhi: triệu chứng gì, xuất hiện ở số nào, khi đạp hay khi nhả côn, khi máy nguội hay nóng, số km hiện tại. Mô tả rõ giúp thợ tìm đúng bộ phận và bạn dễ đánh giá báo giá. Có thể mở /meo-sua-xe/mo-phong/hop-so-san để chỉ cho thợ đúng chi tiết bạn nghi ngờ.

Dấu hiệu nhận biết

  • Vòng tua tăng mà xe không nhanh lên tương ứng, nhất là khi leo dốc hoặc ở số cao
  • Điểm ăn côn rất cao, phải nhả gần hết bàn đạp xe mới đi
  • Mùi khét sau khi leo dốc dù đã lái nhẹ nhàng
  • Tiếng rít, lạo xạo khi đạp côn, nhả côn thì hết
  • Vào số rè ở mọi số dù đã đạp hết côn
  • Chỉ một số (thường số 2 hoặc 3) hay rè khi sang số nhanh
  • Số tự nhảy ra N khi đang chạy
  • Vết dầu dưới gầm ở vị trí hộp số

Khi nào tự xử lý, khi nào ra gara?

Vòng tua tăng mà xe không tăng tốc tương ứng, điểm ăn côn cao, có mùi khétRa gara: Khả năng côn mòn. Hạn chế leo dốc, chở nặng; ra gara thay bộ ly hợp sớm trước khi xe không đi được.
Tiếng rít khi đạp côn, nhả côn thì hếtRa gara: Khả năng bi tê. Ra gara kiểm tra; thường thợ khuyên thay cùng lúc với đĩa côn để tiết kiệm công tháo hộp số.
Vào số rè hoặc khó vào số dù đã đạp hết cônRa gara: Có thể côn cắt không hết hoặc đồng tốc mòn. Ra gara kiểm tra, không tự chỉnh dây côn hay đổ dầu.
Số tự nhảy ra N khi đang chạy, hoặc xe mất lực kéo hoàn toànDừng xe ngay: Bật đèn khẩn cấp, tấp vào lề an toàn, dừng xe và gọi cứu hộ. Không cố chạy tiếp.

Kiểm tra nhanh

1. Leo dốc ở số 3, bạn đạp ga thì kim vòng tua vọt lên nhưng xe gần như không nhanh hơn, có mùi khét. Khả năng cao nhất?
2. Xe nổ máy ở N, bạn nghe tiếng lạo xạo chỉ khi đạp côn, nhả côn thì hết. Bạn nên mô tả cho thợ thế nào?
3. Chỉ số 2 hay bị rè khi bạn sang số nhanh, các số khác vẫn êm, côn đạp hết. Nghi ngờ hợp lý nhất?
4. Đang chạy trên quốc lộ, cần số tự nhảy ra N và xe mất lực kéo. Việc đầu tiên?

Kiến thức tham khảo, không thay thế kiểm tra của kỹ thuật viên. Mô hình 3D minh hoạ một chiếc xe điển hình, vị trí chi tiết trên xe của bạn có thể khác — xem sổ hướng dẫn sử dụng. Nguồn: Chẩn đoán 'bệnh' của hộp số (Znews) · Đi xe số sàn, không nên rà chân côn quá nhiều (Tuổi Trẻ)